درست همانطور که بدن انسان برای تنفس به هوای پاک نیاز دارد، موتور خودرو نیز برای عملکرد صحیح و بهینه به هوای تمیز نیازمند است. یکی از اصلیترین عوامل تأمین این هوای پاک، فیلتر هوای خودرو است. این قطعه ساده و ارزانقیمت، وظیفه دارد ذرات گرد و غبار، آلودگی، حشرات و سایر ناخالصیهای موجود در هوا را پیش از ورود به محفظه احتراق موتور، تصفیه کند.
در بسیاری از موارد، کاهش شتاب خودرو، افزایش مصرف سوخت، لرزش موتور و حتی روشن شدنچراغ چک، ممکن است ناشی از عملکرد نامناسب یا گرفتگی فیلتر هوا باشد. به همین دلیل، یادگیری صحیح تعویض فیلتر هوا نهتنها برای دارندگان خودرو، بلکه برای علاقهمندان به تعمیرات خودرو و افرادی که قصد ورود به بازار کار مکانیکی را دارند، یک مهارت پایهای محسوب میشود.
استفاده از فیلتر روغن چه اهمیتی دارد؟در مقاله قبل به آن پرداختیم.در این مقاله، به صورت گامبهگام راهنمای صفر تا صد تعویض فیلتر هوا خودرو آشنا خواهیم کرد. اگر علاقهمند به ورود حرفهای به دنیای خودرو هستید، در دوره آموزش مکانیک خودرو کارورکس این موارد به صورت عملی و پروژهمحور آموزش داده میشوند.

تعویض فیلتر هوا خودرو
فیلتر هوا چیست و چه نقشی در خودرو دارد؟
فیلتر هوا قطعهای است که در مسیر هوای ورودی به موتور قرار گرفته و وظیفه آن پاکسازی هوای ورودی از ذرات معلق، خاک، گرد و غبار و سایر ناخالصیهاست. هوا پس از عبور از این فیلتر، وارد منیفولد ورودی موتور شده و در فرآیند احتراق با سوخت ترکیب میشود.
کیفیت هوای ورودی در کیفیت احتراق، قدرت موتور و مصرف سوخت تأثیر مستقیمی دارد. اگر فیلتر هوا کثیف باشد، هوای کافی وارد موتور نمیشود و سوخت به درستی نسوخته و موجب اختلال در عملکرد خودرو میشود.
علائم رایج کثیفی یا خرابی فیلتر هوا
کثیفی و یا خراب شدن فیلتر هوا میتواند با علائم خاصی همراه باشد. مهمترین نشانههای خرابی فیلتر هوا، عبارتند از:
- کاهش توان موتور هنگام شتابگیری
- افزایش محسوس مصرف سوخت
- روشن شدن چراغ چک موتور
- دود سیاه از اگزوز
- لرزش یا بد کار کردن موتور در حالت درجا
- بوی سوخت خام در کابین یا اطراف خودرو
در دورههای آموزش مکانیک خودرو کارورکس، آموزش تشخیص این علائم و عیبیابی آنها بهطور کامل ارائه میشود.
زمان مناسب برای تعویض فیلتر هوا
هرچند زمان دقیق تعویض بسته به مدل خودرو و شرایط رانندگی متغیر است، اما توصیه کلی کارشناسان این است که:
- هر ۱۰،۰۰۰ تا ۱۵،۰۰۰ کیلومتر یک بار
- یا هر ۶ ماه یک بار (در شهرهای آلوده یا شرایط سخت محیطی)
البته خودروهایی که در مسیرهای پر گرد و غبار یا خاکی تردد دارند، نیاز به تعویض زودتر دارند.

تعویض فیلتر هوا خودرو
مراحل گامبهگام تعویض فیلتر هوا
تعویض فیلتر هوا درمراحل و گامهای مختلفی انجام میگیرد که مهمترین آنها عبارتند از:
گام اول: پیدا کردن محل فیلتر هوا
فیلتر هوا معمولاً در یک محفظه پلاستیکی مستطیلشکل در نزدیکی موتور، کنار باتری یا پشت چراغها قرار دارد. در خودروهای کاربراتوری قدیمی، ممکن است فیلتر گرد و روی موتور باشد.
گام دوم: باز کردن محفظه
با استفاده از پیچگوشتی یا فشار دادن گیرهها، درب محفظه فیلتر باز میشود. مراقب باشید که هیچ اتصال برقی یا سنسور متصل به درب نباشد .در برخی خودروهای جدید، سنسور MAF نزدیک فیلتر است.
گام سوم: خارج کردن فیلتر قدیمی
فیلتر را با دقت خارج کنید و به گرد و غبار و رنگ آن دقت کنید. اگر رنگ آن قهوهای یا خاکستری تیره شده یا سطح آن پر از آشغال و دوده است، زمان تعویض فرارسیده.
گام چهارم: تمیز کردن محفظه فیلتر
پیش از نصب فیلتر جدید، با دمنده هوا یا دستمال خشک، محفظه داخلی را از گرد و خاک و برگ تمیز کنید.
گام پنجم: نصب فیلتر جدید
فیلتر نو را دقیقاً در همان جای فیلتر قبلی قرار دهید و دقت کنید به درستی جا بیفتد. در نهایت درب محفظه را ببندید و گیرهها یا پیچها را ببندید.
نکات مهم هنگام تعویض فیلتر هوا
در زمان تعویض فیلتر هوا باید نکات مهمی را مدنظر داشتهباشید که مهمترین آنها عبارتند از:

تعویض فیلتر هوا خودرو
- همیشه از فیلتر استاندارد و مخصوص مدل خودرو استفاده کنید.
- به نصب درست توجه کنید؛ اگر فیلتر کج یا ناصحیح نصب شود، هوا از کنارهها وارد شده و عملکرد فیلتر مختل میشود.
- در صورت مشاهده پارگی یا تغییر شکل فیلتر، از استفاده مجدد آن پرهیز کنید.
- در خودروهای دارای توربو، اهمیت فیلتر دوچندان است.
در دوره آموزش برق خودرو کارورکس، عملکرد سنسورهای مرتبط با فیلتر هوا از جمله MAF (سنسور جریان هوای ورودی) نیز به صورت تخصصی آموزش داده میشود.
آیا فیلتر هوا قابل شستوشو است؟
این که فیلتر هوا قابلیت شستوشو دارد یا خیر، به نوع فیلتر و جنس آن بستگی دارد.
- فیلترهای سلولزی (اغلب کاغذی) یکبار مصرف هستند و شستوشو باعث کاهش راندمان آنها میشود.
- فیلترهای اسفنجی یا قابل شستوشو (در برخی خودروهای اسپرت یا موتورهای خاص) قابلیت تمیزکاری دارند اما باید با محلول مخصوص انجام شود.
در دورههای کارورکس، تفاوت میان انواع فیلتر هوا و روشهای نگهداری از آنها بهصورت عملی مورد بررسی قرار میگیرد.
مزایای تعویض بهموقع فیلتر هوا
تعویض به موقع فیلتر هوا میتواند با مزیتهای زیادی همراه باشد که مهمترین آنها عبارتند از:
- بهبود مصرف سوخت
- کاهش استهلاک موتور
- افزایش قدرت و شتابگیری
- بهبود سلامت سنسورها (مانند MAF)
- جلوگیری از ورود آلودگی به منیفولد هوا و دریچه گاز
سخن پایانی
تعویض فیلتر هوا شاید در نگاه اول ساده به نظر برسد، اما در واقع، آغازی برای درک سیستم تنفسی خودرو و آغاز مسیری تخصصی در دنیای تعمیرات و خدمات خودرو است. این مهارت، یکی از پایهترین مباحث در آموزش مکانیک خودرو و همچنین مباحث مقدماتی در آموزش برق خودرو بهشمار میرود.

تعویض فیلتر هوا خودرو
در دورههای تخصصی کارورکس، آموزش گامبهگام تعویض قطعات مصرفی، تشخیص دقیق ایرادات، استفاده از ابزار حرفهای، نحوه برخورد با مشتری و ورود به بازار کار به شما آموزش داده میشود.
این دورهها برای افرادی طراحی شدهاند که میخواهند بدون اتلاف وقت، مسیر یادگیری و کسب درآمد از حوزه تعمیرات خودرو را بهصورت اصولی آغاز کنند.برای مشاهده دورهها، مشاوره رایگان و ثبتنام در دورههای آموزشی مکانیک و برق خودرو، همین حالا وارد سایت ما شوید و آینده حرفهای خود را بسازید.
سوالات متداول
- آیا خودم میتوانم فیلتر هوا را در خانه تعویض کنم؟
بله، اگر به ابزارهای ابتدایی دسترسی داشته باشید و کمی دانش فنی داشته باشید، میتوانید فیلتر هوا را بهسادگی در منزل تعویض کنید. با این حال، یادگیری حرفهای از طریق دورههای آموزشی مانند کارورکس توصیه میشود.
- اگر فیلتر هوا تعویض نشود چه مشکلی ایجاد میشود؟
مصرف سوخت بالا میرود، شتاب خودرو کاهش مییابد، احتمال آسیب به موتور و سنسورها افزایش پیدا میکند و در نهایت هزینه تعمیرات بیشتری بر شما تحمیل خواهد شد.
- بهترین زمان برای تعویض فیلتر هوا چیست؟
بهطور میانگین هر ۱۰ تا ۱۵ هزار کیلومتر یا هر ۶ ماه، مگر در شرایط خاص محیطی یا رانندگی در مسیرهای خاکی که ممکن است زودتر نیاز به تعویض داشته باشد.
- آیا در دورههای کارورکس آموزش تعویض فیلتر هوا داده میشود؟
بله، در دوره آموزش مکانیک خودرو کارورکس، کلیه سرویسهای دورهای از جمله تعویض فیلترها، روغن، شمع، تسمهها و بسیاری دیگر از خدمات پایه و پیشرفته بهصورت عملی آموزش داده میشوند
