حمل و نقل خودرو به کشورهای خارجی یا همان جابهجایی خودرو، همواره یک موضوع پرطرفدار و جذاب برای افرادی است که به دنبال تجربه زندگی در کشورهای دیگر یا حتی دستیابی به خودروی مورد علاقه خود هستند. همچنین، در داخل کشور نیز فرآیند کاپوتاژ خودرو بهمنظور اجازه عبور از مرزها یک نیاز مهم برای افرادی است که میخواهند خودروی خود را به مناطق مختلف کشور ببرند. در این مقاله، به بررسی و این سوال که منظور از کاپوتاژ خودرو چیست؟ میپردازیم.
تعریف کاپوتاژ
کاپوتاژ یا همان کابوتاژ یک واژه فرانسوی است که به معنای حملونقل کالا یا مسافر از گمرک یک کشور به گمرک کشور دیگر اشاره دارد. این جابهجایی میتواند به شکل هوایی یا دریایی انجام شود.
استفاده از کاپوتاژ
کاپوتاژ در گذشته معمولاً برای واردکنندگان و صادرکنندگان بهکار میرفت، اما در دنیای امروز برای جابهجایی مسافر، کالا، محمولههای پستی یا حتی خودروی شخصی نیز استفاده میشود. بنابراین، اگر قصد سفر به خارج از کشور با خودروی شخصی را دارید، نیاز به انجام کاپوتاژ خواهید داشت.
روشهای انجام کاپوتاژ
کاپوتاژ میتواند بهصورت هوایی از طریق هواپیما یا دریایی از طریق کشتی انجام شود. این فرآیند به واسطه تسهیلات گمرکی و توافقنامههای ملی و بینالمللی امکانپذیر است.
نکته مهم
توجه به مقررات و قوانین گمرکی هر کشور در مسیر سفر از اهمیت ویژهای برخوردار است. پیش از شروع به سفر با خودرو، حتماً با مقررات گمرکی مقصد آشنا شده و اطمینان حاصل کنید که همه مدارک و موارد لازم بهدرستی تهیه شدهاند.
مدارک مورد نیاز برای کاپوتاژ خودرو
- برگ سبز خودرو
این مدرک نشاندهنده ثبت وضعیت خودرو در کشور مبدأ میباشد. - سند خودرو
سند مالکیت و ثبت خودرو که نشاندهنده مشخصات و وضعیت قانونی آن است. - کارت ماشین
کارت ماشین یا کارت ثبت خودرو که در برخی کشورها به عنوان مدرک لازم برای کاپوتاژ محسوب میشود. - گواهینامه ملی
گواهینامه ملی با اعتبار حداقل یک ماه و سه روز از تاریخ اعتبار کاپوتاژ، مورد نیاز است. - گواهینامه بینالمللی
اگر قصد سفر به کشورهای دیگر را دارید، گواهینامه بینالمللی لازم است. - بیمهنامه خودرو
شامل بیمه شخص ثالث و بیمه کارت سبز که نشاندهنده بیمهنامه و وضعیت بیمه خودرو است. - چهار عدد عکس ۳ * ۴
عکسهای استاندارد برای اسناد و مدارک مختلف درخواستی. - گذرنامه
گذرنامه با حداقل شش ماه اعتبار و کپی صفحه اول آن، در صورتی که سفر به کشورهای خارجی را در بر دارد. - همراه داشتن خودروی شخصی
لازم است خودروی شخصی که قصد انتقال آن را دارید، همراه با شما باشد.

توجه
همه مدارک باید بهروز و اعتبار داشته باشند و با مقررات گمرکی کشور مقصد سازگار باشند. بهتر است پیش از سفر، با نمایندگی گمرک یا سفارت کشور مقصد تماس گرفته و جزئیات دقیق مدارک مورد نیاز را بررسی کنید.
مراحل کاپوتاژ خودرو
مراحل انجام کاپوتاژ برای انتقال خودرو به کشورهای دیگر نیاز به تعیین چند گام است که در زیر توضیح داده شده است:
دریافت پلاک و گواهینامه بینالمللی
اولین مرحله برای کاپوتاژ این است که خودروی شما باید دارای پلاک و گواهینامه بینالمللی باشد. برای دریافت این مدارک، بهترین راه اقدام از طریق سازمان ایرانگردی و جهانگردی میباشد.
مراجعه به اداره گمرک
پس از دریافت پلاک و گواهینامه، شما باید به اداره گمرک تهران مراجعه کنید. در اینجا میتوانید باقی مراحل قانونی کاپوتاژ را طی کنید.
تکمیل مدارک و ارائه مستندات
در اداره گمرک، مدارک مرتبط با خودرو و سفر شما باید تکمیل شود. این مستندات شامل اسنادی نظیر برگ سبز خودرو، سند مالکیت، کارت ماشین، گواهینامه ملی با اعتبار حداقل یک ماه و سه روز، گواهینامه بینالمللی، بیمهنامه خودرو، چهار عدد عکس ۳ * ۴ و گذرنامه با حداقل شش ماه اعتبار به همراه کپی صفحه اول آن میشوند.
دریافت مجوز
پس از تکمیل مراحل و ارائه مدارک کامل، در کمتر از یک ساعت میتوانید مجوز کاپوتاژ خود را از اداره گمرک دریافت کنید.
توجه
تاکید میشود که تمامی مدارک باید بهروز و با مقررات گمرکی کشور مقصد سازگار باشند. قبل از هرگونه اقدام، بهتر است با نمایندگی گمرک یا سفارت کشور مقصد تماس گرفته و اطمینان حاصل کنید که تمامی مدارک به درستی و با آخرین تغییرات قانونی تهیه شدهاند.

چه نوع خودروهایی کاپوتاژ میشوند؟
تمامی انواع خودروها میتوانند کاپوتاژ شوند، اما موضوعی که حائز اهمیت است، سن خودرو است. اگر خودروی شما جدید یا چند ساله باشد، میتوانید بهراحتی آن را کاپوتاژ کنید. اما در صورتی که خودروی شما به عنوان یک خودروی بسیار قدیمی تلقی شود و بیش از ۲۰ سال از ساخت آن گذشته باشد، باید از سازمان میراث فرهنگی مجوز کاپوتاژ را تهیه کنید.
درخواست مجوز از سازمان میراث فرهنگی برای خودروهای با سن بالا، قدمی ضروری است تا از حفظ ارزش تاریخی و فرهنگی خودروها اطمینان حاصل شود. این اقدام نشاندهنده اراده به حفاظت از میراث فرهنگی و تاریخی کشور است.
چند نکته مهم در مورد کاپوتاژ خودرو
- اگر پیش از این کاپوتاژ داشتهاید و حالا قصد تمدید آن را دارید، نیازی به پرداخت هزینه پلاک و برچسب IR نیست.
- اعتبار کاپوتاژ خودرو در ایران یک سال است و پس از پایان این اعتبار باید آن را باطل کنید تا جریمه نشوید. کاپوتاژ بهخودیخود باطل نمیشود.
- اگر کاپوتاژ شما هنوز دارای اعتبار است و قصد دارید که خودرو را بفروشید، حتماً پیش از فروش کاپوتاژ را باطل کنید.
- خودروهایی که در منطقه آزاد مثل ارس هستند، فقط اجازه عبور از مرز نخجوان و ارمنستان را دارند.
- اگر شما هم قصد دارید که مجوز کاپوتاژ خودرو بگیرید، بهتر است کلیه مدارک لازم را آماده کنید تا فرایند صدور با سرعت بیشتری انجام شود. از سوی دیگر، همانطور که در بالا اشاره کردیم، کاپوتاژ بهطور خودکار باطل نمیشود و زمانی که قصد این کار را داشتید، خودتان باید برای باطل کردن آن اقدام کنید.

سخن آخر در مورد منظور از کاپوتاژ خودرو چیست؟
هرچند جابجایی خودرو به کشور دیگر یا کاپوتاژ خودرو هیجانانگیز و جذاب است، اما باید با دقت به قوانین و مقررات مربوط به این فرآیندها پایبند بمانید. همچنین، مراحل انجام این فرآیندها نیازمند دقت و آمادگی مدارک کامل است تا از هرگونه مشکل در طی این مسیر جلوگیری شود.
سوالات متداول در مورد منظور از کاپوتاژ خودرو چیست؟
- چگونه میتوانم مطمئن شوم که خودرویم برای جابجایی یا کاپوتاژ آماده است؟
پیشنهاد میشود با مراجعه به اداره گمرک یا مراجع مربوطه در کشورهای مقصد یا در داخل کشور، به دقت مقررات و نیازمندیهای واردات یا کاپوتاژ را بررسی و مدارک لازم را تهیه کنید. همچنین، بهتر است با متخصصان حوزه واردات و خدمات گمرکی مشورت نمایید. - چه نکاتی در خصوص کاپوتاژ برای فروش خودرو باید در نظر گرفت؟
اگر قصد فروش خودروی کاپوتاژ شده را دارید، حتماً پیش از انجام معامله باید اعتبار مجوز کاپوتاژ را باطل کنید تا مشکلاتی در آینده برای خریدار به وجود نیاید. - چه مدارکی برای جابجایی خودرو به کشور دیگر نیاز است؟
برای جابجایی خودرو به کشور دیگر، مدارکی مانند پاسپورت، گواهی مالکیت خودرو، بیمهنامه بینالمللی و گاهی اوقات مجوز واردات از کشور مقصد مورد نیاز است.
