گیربکس یکی از اجزای اصلی خودرو است که وظیفه تنظیم سرعت و انتقال نیرو بین موتور و چرخ ها را بر عهده دارد. این سیستم پیچیده با استفاده از دندانه ها و مکانیزم های مختلف، قدرت موتور را به چرخ ها منتقل کرده و امکان تنظیم سرعت و گشتاور خودرو را فراهم می کند. نحوه کار گیربکس به تناسب با نوع و طراحی خودرو متفاوت است؛ از گیربکس های دستی با دنده های مختلف تا گیربکس های اتوماتیک که به صورت خودکار تغییر دنده را انجام می دهند. همچنین وظایف مهم دیگری نیز بر عهده گیربکس است، از جمله افزایش یا کاهش سرعت خودرو، افزایش نیرو در مسیر های مختلف و حفظ کارایی موتور در طول رانندگی.
ما در این مقاله به بررسی نحوه کار گیربکس چگونه است؟ می پردازیم، با ما همراه باشید.
وظیفه گیربکس چیست؟
مسئولیت اصلی گیربکس خودرو، تنظیم سرعت و گشتاور مورد نیاز برای شرایط مختلف رانندگی است. در گذشته، گیربکس های دستی بیشتر در خودرو ها مورد استفاده قرار می گرفتند و تغییر دنده کاملاً بر عهده راننده بود. در این سیستم، راننده با استفاده از پدال کلاچ و دسته دنده، باید دنده خودرو را با دقتی که به اندازه دور موتور است، تعویض کند.
موتور خودرو نیروی دورانی تولید می کند و برای حرکت دادن خودرو، این نیرو باید به چرخ ها منتقل شود. وظیفه اصلی گیربکس، انتقال این نیرو به درستی به چرخ هاست، بهطوری که در شروع حرکت یا سربالایی ها، نیرو را چند برابر کند و در سرپایینی ها، نیروی کمتری را انتقال دهد.
وظیفه گیربکس
گیربکس اتومات چیست؟
گیربکس اتومات یک سیستم انتقال قدرت در خودرو ها است که به صورت خودکار تغییر دنده انجام می دهد، بدون اینکه راننده نیازی به دخالت دستی داشته باشد. در این سیستم، تغییر دنده ها به صورت خودکار و بر اساس شرایط رانندگی و نیاز های موتور انجام می شود، که این کار توسط یک مغز کامپیوتری و سنسور های داخلی صورت می گیرد.
گیربکس اتومات از یک سری سنسور ها برای تشخیص سرعت خودرو، موقعیت پدال گاز، فشار ترمز و سایر شرایط محیطی استفاده می کند تا بهترین دنده را انتخاب کند. این سیستم توانایی بهینهسازی عملکرد موتور و بهرهوری سوخت را دارد و از راحتی و کاربردی بودن برای راننده ها برخوردار است.
نحوه کار گیربکس چگونه است؟
برای توضیح نحوه عملکرد جعبه دنده اتوماتیک، ابتدا بدون گیربکس اتومبیل را تصور کنیم. بدون گیربکس، قدرت و سرعت اتومبیل به طور کاملاً محدود است. به عنوان مثال، تصور کنید که اتومبیل فقط دارای یک دنده سه رانندگی است. شاید شما هرگز این تجربه را نکرده باشید، اما اگر این کار را انجام دهید، متوجه خستگی و کمبود توان در زمان شروع حرکت اولیه خواهید شد. همچنین در سرعت های بالای 100 یا 120 کیلومتر در ساعت، موتور اتومبیل صدای زیادی می دهد و دور سنج موتور به قسمت قرمز می رسد و اتومبیل دیگر تند نمی روید. این نوع اتومبیل ها هیچکدام از مصرفی ندارند و به سرعت خراب می شوند.
بنابراین، متوجه می شویم که جعبه دنده با تغییر ضریب دنده، قدرت، گشتاور و دور موتور را به صورت لازم تغییر می دهد و در اختیار اتومبیل قرار می دهد، تا موتور با دوری متناسب و موثر کار کند. یکی از تفاوت های اصلی در گیربکس اتوماتیک نسبت به گیربکس دندهای، در این است که راننده نیازی به دخالت دستی در تغییر دنده ندارد.
راندمان گیربکس
در گیربکس دندهای با قفل کردن دنده ها، دنده هایی که روی شفت خروجی قرار دارند، توسط قفل کردن یا آزاد کردن آن ها، درگیر یا آزاد می شوند. در مدل های پیچیدهتر، با استفاده از کشویی و ماهک، دنده ها روی هم قفل یا آزاد می شوند. این عمل باعث تغییر ضریب دنده در جهت های مختلف می شود. اما در جعبه دنده اتوماتیک، تمام دنده ها همیشه درگیر هستند و با تغییر موقعیت یکی از آن ها و حرکت در آوردن دیگری، ضریب دنده تغییر می کند.
اجزا و قطعات جعبه دنده
جعبه دنده، یکی از اجزا اصلی و حیاتی خودرو است که برای انتقال نیرو و تنظیم سرعت استفاده می شود. این سیستم پیچیده شامل اجزا و قطعات مختلفی است که هر یک وظیفه خاصی را بر عهده دارند. اجزا و قطعات اصلی جعبه دنده عبارتند از:
- شافت ها: شافت ها بخش های مهمی از جعبه دنده هستند که دنده ها روی آن ها قرار می گیرند و نیرو و حرکت از موتور به گیربکس منتقل می شود.
- دنده ها: دنده ها برای تغییر سرعت و انتقال نیرو در جعبه دنده استفاده می شوند. این دنده ها معمولاً به صورت دوشاخه یا چندشاخه بر روی شافت ها قرار می گیرند و با حرکت دادن آن ها، سرعت و گشتاور خروجی تنظیم می شود.
- کلاچ: کلاچ برای اتصال و جدا کردن موتور از جعبه دنده استفاده می شود. این اجزا به کمک پدال کلاچ کنترل می شوند و امکان تغییر دنده و توقف خودرو را فراهم می کنند.
- برنجی ها: برنجی ها یا بوش ها برای حرکت روان و بدون فرسایش دنده ها بر روی شافت ها استفاده می شوند. این قطعات به صورت زیرشاخه هایی از شافت ها عمل می کنند و برای حفظ تعادل و استحکام دنده ها اساسی هستند.
- سیستم کنترل: سیستم کنترل جعبه دنده معمولاً شامل یک واحد کنترلی است که با استفاده از سنسور ها و تکنولوژی مدرن، فرایند تغییر دنده و تنظیم سرعت را به صورت دقیق کنترل می کند.
بررسی اجزا و قطعات جعبه دنده
سخن پایانی در مورد نحوه کار گیربکس
نحوه کار گیربکس در خودرو ها این است که گیربکس برای انتقال نیرو و تنظیم سرعت استفاده می شود. این سیستم پیچیده شامل اجزا و قطعات مختلفی است که هر یک وظیفه خاصی را بر عهده دارند. عملکرد این اجزا و قطعات با همکاری و هماهنگی به یک سیستم پیچیده و کارآمد تبدیل می شود که وظیفه انتقال نیرو و تنظیم سرعت را در خودرو به خوبی انجام می دهند.
سوالات متداولدر مورد نحوه کار گیربکس
- گیربکس چیست؟
گیربکس یک سیستم در خودرو است که برای انتقال نیرو و تنظیم سرعت استفاده می شود. - گیربکس چه وظایفی دارد؟
وظیفه اصلی گیربکس، تنظیم سرعت و انتقال نیرو از موتور به چرخ های خودرو است. - اجزای اصلی یک گیربکس چیست؟
اجزای اصلی یک گیربکس شامل شافت ها، دنده ها، کلاچ، برنجی ها و سیستم کنترل می شوند.