یکی از قطعات کوچک اما بسیار مهم در موتور خودرو، سوپاپ PCV یا همان Positive Crankcase Ventilation Valve است. این قطعه وظیفه دارد بخارات و گازهای ناشی از احتراق که وارد کارتر می شوند را به مسیر ورودی هوا بازگرداند تا هم از آلودگی محیط جلوگیری شود و هم موتور عملکرد بهتری داشته باشد. هرچند این سوپاپ ظاهری ساده دارد، اما خرابی آن می تواند مشکلات زیادی از جمله لرزش موتور، افزایش مصرف سوخت و حتی بالا رفتن استهلاک قطعات را به همراه داشته باشد. در خودروهایی مانند پراید، خرابی سوپاپ PCV یکی از دلایل شایع بروز مشکل در کارکرد موتور است. در ادامه به علائم خرابی سوپاپ PCV روی موتور، روش ساده تست آن روی پراید و اهمیت تعویض به موقع آن می پردازیم.
سوپاپ PCV چیست و چه وظیفه ای دارد؟
سوپاپ PCV در مسیر تهویه کارتر قرار دارد. گازهای متراکم شده و بخارات روغن درون موتور از طریق این سوپاپ به مانیفولد ورودی منتقل می شوند. این فرآیند چند فایده مهم دارد:
- جلوگیری از ایجاد فشار اضافی درون کارتر
- کاهش آلودگی محیط زیست
- کمک به احتراق بهتر و کاهش مصرف سوخت
- افزایش عمر روغن موتور
اگر این سوپاپ درست کار نکند، چرخه تهویه مختل می شود و موتور با علائم مختلفی روبرو خواهد شد.
علائم خرابی سوپاپ PCV در پراید
وقتی سوپاپ PCV دچار گرفتگی یا خرابی می شود، موتور پراید معمولا علائم زیر را نشان می دهد:
- لرزش شدید موتور در حالت درجا
وقتی خودرو روشن است و درجا کار می کند، لرزش محسوس در کابین و موتور حس می شود. - گاز خوردن غیرعادی خودرو
در برخی مواقع، پراید به صورت خودکار دور موتور بالا می رود یا هنگام فشار دادن پدال گاز، واکنش غیرطبیعی نشان می دهد. - افزایش مصرف سوخت
یکی از نشانه های شایع خرابی این سوپاپ، بالا رفتن بی دلیل مصرف سوخت است. - خروج دود آبی یا سیاه از اگزوز
خرابی سوپاپ می تواند باعث ورود بیش از حد بخارات روغن به محفظه احتراق شود که نتیجه آن دود غیرعادی است. - نشتی یا بوی بد روغن
به دلیل اختلال در تهویه، فشار داخلی موتور بالا می رود و باعث نشتی روغن یا بوی ناخوشایند می شود.
روش تست سوپاپ PCV در پراید
تست این قطعه بسیار ساده است و حتی بدون ابزار خاصی هم می توان آن را بررسی کرد:
- ابتدا موتور خودرو را خاموش کنید.
- سوپاپ PCV را از محل نصب آن خارج کنید. این قطعه معمولا روی درپوش سوپاپ قرار دارد و به وسیله یک شیلنگ متصل است.
- پس از خارج کردن سوپاپ، دو بخشی که از آن هوا می کشد را با دست یا یک وسیله مناسب کیپ کنید.
- حالا موتور را روشن کنید.
- اگر پس از روشن شدن موتور، مشکل لرزش، گاز خوردن غیرعادی و ریپ زدن برطرف شد، به احتمال زیاد سوپاپ PCV خراب است.
- در این صورت باید آن را تعویض کنید تا عملکرد موتور به حالت طبیعی برگردد.
نکته مهم: استفاده از سوپاپ دست دوم یا غیر استاندارد توصیه نمی شود؛ چون عملکرد ضعیف آن می تواند دوباره همین مشکلات را به وجود بیاورد.
بیشتر بدانید: سوپاپ کنترل تهویه کارتل (pcv) چیست؟
چرا باید سوپاپ PCV را به موقع تعویض کنیم؟
اگر این قطعه کوچک را نادیده بگیریم، ممکن است مشکلات بزرگ تری ایجاد شود، از جمله:
- آسیب به کاتالیزور و سیستم اگزوز
- افزایش استهلاک رینگ و پیستون
- کاهش شدید عمر روغن موتور
- افزایش آلایندگی و مردود شدن در معاینه فنی
بنابراین بهتر است هنگام مشاهده اولین علائم، تست و در صورت نیاز تعویض انجام شود.
برای این که بیشتر با علائم خرابی سوپاپ PCV روی موتور آشنا بشید، در ادامه آموزشگاه فنون خودرو کارورکس ویدئویی در این زمینه آماده کرده است که این ویدئو شامل:
جمع بندی در مورد علائم خرابی سوپاپ PCV روی موتور
سوپاپ PCV هرچند قطعه ای کوچک و ارزان قیمت است، اما نقش مهمی در سلامت موتور پراید ایفا می کند. لرزش در حالت درجا، گاز خوردن غیرعادی، افزایش مصرف سوخت و دود غیرعادی از جمله نشانه های خرابی این قطعه هستند. روش تست آن بسیار ساده است و با کیپ کردن مجرای ورودی هوا و روشن کردن خودرو می توان فهمید که سوپاپ خراب است یا نه. در صورت خرابی، تنها راه حل، تعویض با قطعه جدید و استاندارد است. توجه به این موضوع می تواند از هزینه های بزرگ تر جلوگیری کند و عمر موتور را افزایش دهد.
سوالات متداول درمورد علائم خرابی سوپاپ PCV روی موتور
- آیا می توان سوپاپ PCV خراب را تعمیر کرد؟
خیر. این قطعه قابل تعمیر نیست و در صورت خرابی باید به طور کامل تعویض شود.
- هر چند وقت یک بار باید سوپاپ PCV تعویض شود؟
زمان مشخصی برای تعویض وجود ندارد، اما بهتر است هر ۴۰ تا ۵۰ هزار کیلومتر یک بار بررسی شود و در صورت مشاهده علائم خرابی، سریعا عوض شود.
- آیا رانندگی با سوپاپ PCV خراب خطرناک است؟
بله. ادامه رانندگی باعث آسیب به موتور، افزایش مصرف سوخت و تولید آلایندگی بیشتر می شود.
- قیمت سوپاپ PCV پراید چقدر است؟
این قطعه معمولا قیمت بالایی ندارد و در مقایسه با آسیب هایی که می تواند جلوگیری کند، بسیار مقرون به صرفه است.