اویل پمپ به عنوان قلب سیستم روغن کاری خودرو شناخته می شود و وظیفه دارد روغن را با فشار مناسب به تمام قطعات متحرک موتور برساند. اگر این قطعه دچار مشکل شود یا به درستی تست نشود، فشار روغن افت می کند و در نتیجه روانکاری قطعات حیاتی مانند میل لنگ، یاتاقان ها و سوپاپ ها به درستی انجام نمی شود.
این موضوع می تواند منجر به سایش شدید قطعات، داغ شدن موتور و حتی قفل شدن آن شود. به همین دلیل، اهمیت تست اویل پمپ در سیستم روغن کاری و اطمینان از سلامت آن یکی از مراحل کلیدی در نگهداری و تعمیر سیستم روغن کاری است که مستقیما بر طول عمر و عملکرد موتور تاثیر می گذارد و به این دلیل در دوره های آموزشی مکانیک خودرو به طور جدی به آن پرداخته می شود.
روش اصولی تست کردن اویل پمپ با آچار فیلر
تست اویل پمپ نقش حیاتی در حفظ فشار روغن و عملکرد بهینه موتور دارد. استفاده از آچار فیلر به عنوان ابزار دقیق، امکان اندازه گیری دقیق لقی بین روتورها و پوسته اویل پمپ را فراهم می کند تا هرگونه مشکل پیش از خرابی جدی شناسایی شود.
مراحل تست اویل پمپ با آچار فیلر
| مرحله | شرح |
|---|---|
| باز کردن اویل پمپ | ابتدا اویل پمپ را از موتور خارج کنید تا امکان بررسی دقیق فراهم شود. |
| بررسی روتورها | اویل پمپ های روتوری دو دنده (روتور داخلی و خارجی) دارند. فاصله بین این دندهها باید با آچار فیلر چک شود. |
| استفاده از فیلر استاندارد | فیلرهایی با ضخامت 0.05 میلیمتر و 0.10 میلیمتر استفاده کنید. با توجه به منوال سرویس هر خودرو، این مقادیر ممکن است کمی متفاوت باشند. |
| اندازهگیری لقی بین دندهها | فیلر را بین دندههای روتور داخلی و خارجی قرار دهید. مقدار لقی نباید بیش از 0.10 میلیمتر باشد. |
| اندازهگیری لقی روتور و پوسته | فاصله بین روتور خارجی و پوسته، و همچنین روتور داخلی بررسی شود. مجموع این لقیها حداکثر میتواند 0.20 میلیمتر باشد. |
| کنترل سطح بالای اویل پمپ | با خط کش مخصوص، سطح بالای اویل پمپ و درب آن را بررسی کنید. این قسمت نیز نباید بیش از 0.10 میلیمتر لقی داشته باشد. |
| ارزیابی نتیجه | اگر هر یک از این اندازهها بیش از حد مجاز باشند یا خوردگی و خرابی در قطعات دیده شود، اویل پمپ باید تعمیر یا دندهها تعویض شوند. |
با اجرای این روش، می توان اطمینان حاصل کرد که اویل پمپ بدون نشتی و افت فشار کار می کند و عملکرد روانکاری موتور بهینه باقی می ماند. رعایت فاصله های استاندارد با آچار فیلر، از آسیب به قطعات داخلی اویل پمپ و موتور جلوگیری می کند.
بررسی لقی بین روتور داخلی، روتور خارجی و پوسته اویل پمپ
یکی از مهم ترین مراحل تست اویل پمپ، کنترل میزان لقی بین روتورها و پوسته است. در اویل پمپ های روتوری، روتور داخلی داخل روتور خارجی قرار دارد و هر دو درون پوسته می چرخند.
اگر فاصله بین این قطعات بیش از مقدار استاندارد باشد، هنگام چرخش اویل پمپ روغن به درستی تحت فشار قرار نمی گیرد و باعث افت فشار و کاهش روانکاری موتور می شود. روش بررسی به شرح زیر است:
- ابتدا اویل پمپ باز شده و تمیز شود.
- با آچار فیلر، فاصله بین دنده های روتور داخلی و روتور خارجی اندازه گیری می شود؛ این مقدار نباید بیش از 10/0 میلی متر باشد.
- سپس فاصله بین روتور خارجی و پوسته، و همچنین روتور داخلی، بررسی شود. مجموع این لقی ها حداکثر تا 20/0 میلی متر مجاز است.
- اگر اندازه بیشتر از حد استاندارد باشد یا خوردگی روی سطح دنده ها و پوسته دیده شود، اویل پمپ کارایی خود را از دست داده و نیاز به تعمیر یا تعویض قطعات دارد.
لقی مناسب بین روتورها و پوسته اویل پمپ باید مطابق استاندارد کارخانه باشد تا فشار روغن بهینه حفظ شده و از سایش و کاهش عملکرد روانکاری موتور جلوگیری شود.
تاثیر لقی بیش از حد بر فشار روغن و علائم آن
یکی دیگر از مواردی که در تست اویل پمپ اهمیت دارد، بحث لق بودن روتورهاست. وجود لقی بیش از حد بین روتورهای اویل پمپ یا بین روتور و پوسته، باعث می شود بخشی از روغن به جای قرار گرفتن تحت فشار، از شکاف ها نشت کند. این اتفاق مستقیما باعث افت فشار روغن می شود و سیستم روانکاری موتور را مختل می کند.
افت فشار روغن به مرور موجب سایش یاتاقان ها، خرابی میل لنگ و حتی قفل شدن موتور خواهد شد. به همین دلیل کنترل دقیق لقی اویل پمپ اهمیت زیادی دارد و در صورت مشاهده مقادیر بیش از حد، تعمیر یا تعویض قطعات باید در اسرع وقت انجام شود.
علائم اصلی لقی بیش از حد در اویل پمپ
| علامت | توضیح |
|---|---|
| روشن شدن چراغ روغن | در زمان کارکرد موتور، افت فشار روغن باعث روشن شدن چراغ هشدار روغن میشود. |
| صداهای غیرعادی از موتور | به دلیل کاهش فشار روغن، قطعات متحرک مانند یاتاقانها و میللنگ صدای غیرعادی تولید میکنند. |
| افزایش سریع دمای موتور | کاهش روانکاری باعث افزایش اصطکاک و در نتیجه بالا رفتن دمای موتور میشود. |
| کاهش عمر یاتاقانها و قطعات متحرک | روانکاری ناکافی منجر به سایش زودرس قطعات داخلی موتور میشود. |
نقش سوپاپ بای پس در تنظیم فشار روغن
سوپاپ بای پس یکی از قطعات کلیدی در اویل پمپ است که وظیفه تنظیم فشار روغن در سیستم روانکاری موتور را بر عهده دارد. این سوپاپ در مسیر عبور روغن قرار گرفته و زمانی که فشار روغن بیش از حد استاندارد بالا می رود، با فشار روغن باز شده و مقدار اضافی آن را دوباره به داخل کارتل بر می گرداند.
به این ترتیب از آسیب رسیدن به فیلتر روغن، واشرها و مجاری روغن جلوگیری می شود. اگر سوپاپ بای پس درست عمل نکند، ممکن است فشار روغن بیش از حد بالا رفته و باعث ترکیدن فیلتر روغن یا آسیب دیدن مجاری روغن شود.
از سوی دیگر، باز شدن غیر طبیعی و زودهنگام آن نیز منجر به کاهش فشار روغن و اختلال در روانکاری موتور خواهد شد. بنابراین بررسی سلامت این قطعه و اطمینان از عملکرد صحیح آن، بخش مهمی از سرویس و تست اویل پمپ محسوب می شود.
کنترل سطح بالای اویل پمپ با خط کش مخصوص
یکی از نقاط حساس در تست اویل پمپ، بررسی سطح بالای روتورها و درب اویل پمپ است. این بخش باید کاملا صاف و بدون لقی غیرمجاز باشد تا هنگام چرخش روتورها، روغن به درستی پمپاژ شود و فشار کافی در سیستم ایجاد گردد. برای اندازه گیری این قسمت، از خط کش مخصوص به همراه آچار فیلر استفاده می شود.
روش کار به این صورت است:
- خط کش صاف روی سطح بالای اویل پمپ قرار داده می شود.
- سپس با آچار فیلر فاصله بین خط کش و سطح اویل پمپ اندازه گیری می شود.
- مقدار لقی در این قسمت نباید بیش از 10/0 میلی متر باشد.
- اگر مقدار بیشتر از حد مجاز باشد یا سطح دارای خط و خوردگی باشد، اویل پمپ نیاز به تعمیر (سنگ زنی سطح) یا تعویض قطعات خواهد داشت.
این تست ساده کمک می کند تا از نشت روغن و افت فشار در اویل پمپ جلوگیری شود و سلامت سیستم روانکاری موتور تضمین گردد.
خطرات تقویت غیر تخصصی فنر سوپاپ اویل پمپ
برخی مکانیک ها یا افراد غیر متخصص برای افزایش فشار روغن، اقدام به تقویت فنر سوپاپ اویل پمپ می کنند. اگر این کار بدون دانش کافی و ابزار مناسب انجام شود، می تواند عواقب جدی داشته باشد:
- افزایش بیش از حد فشار روغن: فشار خیلی بالا باعث ترکیدن فیلتر روغن یا آسیب به واشرها و مجاری روغن می شود.
- خرابی قطعات موتور: فشار بیش از حد می تواند یاتاقان ها، میل لنگ و قطعات حساس موتور را سریع تر فرسوده کند.
- عملکرد نامطلوب سوپاپ بای پس: سوپاپ بای پس ممکن است نتواند فشار اضافی را تخلیه کند و کارایی سیستم روانکاری مختل شود.
- خطرات ایمنی و هزینه های تعمیر: اشتباه در تقویت فنر، علاوه بر آسیب به موتور، می تواند باعث هزینه های سنگین تعمیر و حتی توقف موتور شود.
بنابراین، هر گونه تغییر در فنر سوپاپ اویل پمپ باید فقط توسط تکنسین های متخصص و با رعایت فشارهای استاندارد انجام شود تا سلامت سیستم روغن کاری حفظ گردد.
بیشتر بدانید: نحوه عمل کرد پمپ روغن و انواع آن
اویل پمپ پراید و نحوه انتقال نیرو از میل لنگ
در بحث تست اویل پمپ، دانستن ویژگی های اویل پمپ پراید می تواند برای بسیاری کاربردی باشد. در خودروی پراید، اویل پمپ نیروی خود را مستقیما از میل لنگ موتور دریافت می کند. این طراحی باعث می شود که با هر دور چرخش موتور، اویل پمپ نیز به صورت همزمان چرخیده و روغن را به سیستم روانکاری موتور پمپاژ کند.
ویژگیهای مهم اویل پمپ پراید
| ویژگی | توضیح |
|---|---|
| انتقال نیرو مستقیم | بدون نیاز به تسمه یا زنجیر اضافی، نیروی لازم از میللنگ تأمین میشود. |
| کنترل فشار روغن | با چرخش همزمان با میللنگ، پمپاژ روغن با فشار مناسب انجام میگیرد و سوپاپ بایپس فشار اضافی را تنظیم میکند. |
| محدوده تعمیر و نگهداری | بررسی لقی بین روتور داخلی و خارجی، سطح بالای اویل پمپ و سوپاپ بایپس برای حفظ عملکرد صحیح ضروری است. |
این سیستم ساده و مستقیم باعث کاهش قطعات مکانیکی اضافی، افزایش دوام اویل پمپ و بهبود عملکرد روانکاری موتور پراید می شود.
برای این که بیشتر با تست اویل پمپ در سیستم روغن کاری آشنا بشوید، آموزشگاه فنون خودرو کارورکس برای شما در این زمینه ویدئویی آماده کرده است تا با مشاهده آن بتوانید درک بهتری از آن داشته باشید این ویدئو شامل:
جمع بندی
اویل پمپ و فیلتر روغن، دو قطعه حیاتی در سیستم روانکاری موتور هستند که سلامت و عملکرد موتور به آن ها وابسته است. تست اویل پمپ، کنترل لقی روتورها و پوسته، بررسی سطح بالای اویل پمپ و عملکرد صحیح سوپاپ بای پس، از مهم ترین مراحل سرویس و نگهداری هستند.
همچنین، انتخاب فیلتر روغن استاندارد و تعویض منظم آن هر 5000 کیلومتر، از افت فشار روغن و آسیب به موتور جلوگیری می کند. برای اطمینان از تعمیر و نگهداری صحیح اویل پمپ و فیلتر روغن، مراجعه به مراکز تخصصی و آموزش های حرفه ای بسیار مهم است.
سایت کارورکس یک مرجع تخصصی در زمینه آموزش و خدمات فنی خودرو است که با دوره های عملی و آموزش های کاربردی، شما را با اصول تست، تعمیر و نگهداری اویل پمپ و سیستم روغن کاری موتور به صورت حرفه ای آشنا می کند.
با یادگیری و انجام درست این مراحل، می توانید از طول عمر بیشتر موتور، کاهش هزینه های تعمیرات و عملکرد بهینه خودرو خود مطمئن باشید. در ادامه همه ی مراحل تست اویل پمپ خودرو آورده شده است.
سوالات متداول درمورد روش های تست اویل پمپ
- چرا در تست اویل پمپ لقی اهمیت دارد؟
زیرا لقی بیش از حد بین روتورهای داخلی و خارجی یا روتورها و پوسته باعث افت فشار روغن می شود و در نتیجه روانکاری موتور مختل شده و قطعات حساس موتور آسیب می بینند.
- فیلتر روغن استاندارد چه تفاوتی با نمونه متفرقه دارد؟
فیلتر استاندارد دارای کاغذ با کیفیت و سوپاپ اطمینان مناسب است. نمونه های متفرقه ممکن است کاغذ ضعیف، سوپاپ نداشته یا تعداد سوراخ های متفاوت داشته باشند که باعث کاهش دبی روغن و افت فشار می شود.
- تقویت فنر سوپاپ اویل پمپ بدون تخصص چه خطراتی دارد؟
تقویت غیر اصولی فنر سوپاپ می تواند فشار روغن را بیش از حد بالا ببرد، فیلتر روغن یا مجاری روغن آسیب ببینند و عملکرد سیستم روانکاری موتور مختل شود.